Góc khuất World Cup 2026: Khi ngày hội bóng đá bị bủa vây bởi làn sóng biểu tình tại Mexico

1. Hỗn loạn ngay tại trung tâm thủ đô Mexico City

Để chuẩn bị cho kỳ đại hội lớn nhất lịch sử, chính quyền Mexico City đã mở rộng không gian lễ hội ra toàn thành phố. Khu Auditorio Nacional là nơi tổ chức đêm nhạc đếm ngược, còn quảng trường trung tâm Zocalo được quy hoạch làm khu vực mua sắm, vui chơi cho du khách.

Tuy nhiên, thay vì ngập tràn sắc màu bóng đá, quảng trường Zocalo trước giờ bóng lăn lại bị bủa vây bởi hàng ngàn tấm lều bạt của người biểu tình, với phần lớn là các giáo viên đòi tăng lương thuộc Cơ quan Điều phối Quốc gia về Công nhân Giáo dục (CNTE).

Làn sóng phẫn nộ đã dẫn đến nhiều cuộc đụng độ căng thẳng:

• Đốt phá biểu tượng: Người biểu tình đã kéo đổ, xé rách quần áo và đốt cháy những hình nộm cầu thủ khổng lồ ngay trên đại lộ chính Paseo de la Reforma.

• Tác động chính trị: Lối vào quảng trường Zocalo và Cung điện Quốc gia bị phong tỏa, buộc cuộc gặp trực tiếp giữa Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum và một quan chức cấp cao Tây Ban Nha phải chuyển sang hình thức trực tuyến qua Zoom.

• Đụng độ đẫm máu: Trước đó, cảnh sát chống bạo động đã buộc phải can thiệp khi đám đông tuần hành. Lãnh đạo công đoàn cáo buộc cảnh sát dùng hơi cay và đạn cao su khiến 5 người bị thương, trong đó có một giáo viên bị mất một mắt (dù chính quyền ra sức phủ nhận).

Trước sức ép gay gắt, Tổng thống Sheinbaum khẳng định không "xuống nước" trước các hành vi phá hoại nhưng sẽ cố gắng giải quyết các yêu cầu trong phạm vi ngân sách cho phép. Dẫu vậy, lời kêu gọi đàm phán của bà bị nhóm biểu tình từ chối vì cho rằng chính phủ chỉ tổ chức họp suông mà không có tiến triển thực tế.

2. Nghịch lý World Cup: Bản lĩnh xa hoa đấu dòng người lao động

Cuộc khủng hoảng tại Mexico City phơi bày một nghịch lý lớn của giải đấu. Trong khi các quan chức kỳ vọng World Cup sẽ giúp kích cầu du lịch, quảng bá quốc gia và mang lại nguồn thu khổng lồ cho các doanh nghiệp lớn, thì tầng lớp lao động nghèo lại chịu sự bất công. Đối với những người làm công ăn lương như giáo viên, việc tăng lương cơ bản và đầu tư cơ sở hạ tầng nông thôn mới là điều cấp thiết hơn là những sân vận động hào nhoáng.

Làn sóng phản đối không chỉ dừng lại ở ngành giáo dục:

• Công nhân ngành vận tải: Phong tỏa các tuyến phố để phản đối điều kiện làm việc không an toàn.

• Nông dân: Xuống đường thúc đẩy cải cách giá cả thị trường.

• Gia đình của hơn 130.000 công dân mất tích: Dán hàng trăm ngàn áp phích tìm người thân ở các khu vực công cộng, gần ống kính truyền thông quốc tế để ép nhà nước phải vào cuộc hỗ trợ.

3. Hệ lụy đè nặng lên an ninh và trải nghiệm du khách

Làn sóng biểu tình leo thang đã để lại những tổn thất nặng nề cho các bên liên quan. Các hộ kinh doanh nhỏ lẻ quanh sân Azteca – những người đã chờ đợi cả năm để kiếm thêm thu nhập từ giải đấu – rơi vào cảnh lao đao, bị gián đoạn buôn bán bởi đám đông bạo động.

Chính quyền Mexico City đã phải huy động một lực lượng khổng lồ lên tới 50.000 cảnh sát để căng mình giữ gìn trật tự. Quan trọng hơn, hình ảnh quốc gia bị ảnh hưởng nghiêm trọng và trải nghiệm của các cổ động viên quốc tế đến từ Hàn Quốc hay Nam Phi bị ảnh hưởng nặng nề. Họ bay nửa vòng trái đất chỉ để thưởng thức bóng đá, nhưng rốt cuộc lại phải chịu đựng bầu không khí căng thẳng và hỗn loạn bên ngoài khán đài.

4. Bài toán nan giải không của riêng ai

Thực tế, áp lực an ninh đã đè nặng lên vai nước chủ nhà từ đầu năm 2026, khi các cuộc bạo loạn giữa băng đảng tội phạm và cảnh sát nổ ra tại 20 trên 32 bang. Thành phố Guadalajara – nơi đăng cai 4 trận đấu của giải – từng hứng chịu tổn thất nặng nề đến mức Tổng thống phải đứng ra cam kết an toàn. Khi các băng đảng đồng ý "tạm hoãn" xung đột vì giải đấu, thì làn sóng an sinh xã hội từ người lao động lại bùng phát.

Câu chuyện của Mexico gợi nhớ lại ký ức 12 năm trước tại World Cup 2014 ở Brazil. Tại quốc gia xem bóng đá là tôn giáo, hơn 1 triệu người vẫn xuống đường biểu tình, đốt phá và đụng độ với cảnh sát để phản đối việc chính phủ ném hàng tỷ reais vào giải đấu trong khi bỏ bê điều kiện sống cơ bản của người dân. Ngay cả huyền thoại Romario khi đó cũng công khai chỉ trích giải đấu trên quê nhà là "vụ trộm lớn nhất lịch sử" và nghi ngờ có tham nhũng công quỹ.

World Cup luôn là một sân khấu thiêng liêng, nhưng chính sức hút và sự chú ý toàn cầu của nó đã biến giải đấu thành một công cụ hoàn hảo để các tầng lớp xã hội lợi dụng nhằm nói lên tiếng nói đòi công lý. Trái bóng vẫn sẽ lăn trên thảm cỏ Azteca, nhưng những vết rạn nứt trong lòng xã hội Mexico sẽ còn mất rất nhiều thời gian để chữa lành.